سه‌شنبه, 21 آذر 1396

معرفی و تاریخچه

مطالعات ژئودینامیک در ایران به طور جدی از سال 1377 به منظور پایش تغییرات پوسته زمین در اداره کل نقشه‌برداري زمینی آغاز گردید و از همان زمان فعالیتها و تحقیقات ویژه ای در این راستا انجام شد. از جمله این فعالیتها می توان به شبکه های موردای موردی ایزان سراسری، البرز، مشهد، میناب، کرمان، تبریز و زاگرس اشاره کرد. مطالعات صورت عمدتا با همکاری مراکزی مانند سازمان زمین شناسی کشور، پژوهشگاه بین المللی زلزله، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاههای مونت پلیه و ژوزف فوریه و استراسبورگ کشور فرانسه انجام گرفته اند.
پراکندگی این شبکه ها را میتوان در شکل 1 ملاحظه کرد.

geodynamic-networks.jpg
شکل 1: شبکه های موردی ایجاد شده به منظور پایش تغییرات پوسته زمین  

از دیگر وظایف این سازمان ایجاد ایستگاههای دائمی تعیین موقعیت ماهواره‌ایGPS در نقاط مختلف کشور و به منظور ارائه خدمات به ارگانهای دیگر و بررسی حرکات و رفتار پوسته زمین و گسلهای فعال می‌باشد که در یک دوره طولانی و پیوسته، مشاهده و در قالب طرح ژئودینامیک سراسری ایجاد می‌گردد. براین اساس فازاول طرح ژئودینامیک سراسری ایران با 105 ایستگاه در مناطق مختلف کشور با دانستیه و توزیع جغرافیایی به شرح ذیل ایجاد می‌گردد. این شبکه شامل 105 ایستگاه می باشد که در قالب یک شبکه اصلی و سه شبکه محلی آذربایجان ، تهران و خراسان و با توجه به دو پارامتر لرزه خیزی و جمعیت طراحی شده است. شکل زیر بیانگر پراکندگی این ایستگاهها در ایران می باشد.

منطقه تهران: 28 ایستگاه
منطقه خراسان: 29 ایستگاه
منطقه آذربایجان شرقی و غربی: 25 ایستگاه
منطقه همدان: 6   ایستگاه
منطقه خوزستان: 18 ایستگاه
khsn-active345.jpg tehn.jpg

شکل 2: شبکه های محلی خراسان و تهران(از راست به چپ)

azar-active345.jpg

kzhm-active345.jpg

شکل 3: شبکه های محلی آذربایجان  و خوزستان (از راست به چپ) 

تجهیزات مربوط به ایستگاههای GPS شبکه ژئودینامیک سراسری :  هر ايستگاه شامل يک گيرنده دو فرکانسه، آنتن مخصوصChock Ring، مودم، UPS، حسگر هواشناسی، تيلتمترو رک (Rack) می باشد. شکل های 5- الف و 5- ب  نشان دهنده ایستگاه ارنگه یکی از ایستگاههای شبکه ژئودینامیک سراسری و تجهیزات موجود در آن می باشد .  داده های هرگيرنده بوسيله ارتباط تلفنی به کمک مودم، در مراکز محاسبات قابل دريافت و تخليه هستند. کاربر راه دور بوسيله تلفن، مودم و رايانه ای که دارای نرم افزار Micromanager است با اتصال به هر گیرنده می تواند داده‌ها را تخلیه ‌نماید. پس از آماده‌سازی داده‌ها، داده‌ها  مورد پردازش قرار می گیرند.

clip_image002_small.jpg

مشاهدات و پردازش شبکه سراسری ژئودینامیک همان طور که قبلا ذکر شد،  گیرنده ها به صورت 24 ساعته به ردیابی و ثبت سیگنالهای دریافتی از ماهواره های GPS  می پردازند. اطلاعات جمع آوری شده در هر ایستگاه به صورت فایلهای مشاهداتی (observation) و ناوبری (navigation)، داده های هواشناسی و تیلت متر در مراکز اصلی پردازش، با استفاده از خط تلفن و مودم دریافت می شوند. این مراکز درتهران و مدیریت های نقشه برداری استانهای سازمان نقشه برداری در شهرهای مشهد، تبریز، همدان و اهواز قرار دارند  که به صورت روزانه این اطلاعات را دریافت می کنند. در این مراکز داده های دریافت شده پس از انجام کنترل کیفیت و تبدیل فرمت، آماده  ورود به نرم فزار پردازش GPS می شوند.    پردازش در این مراکز به دو صورت روزانه و نهایی انجام می شود که نتایج آن به صورت  مختصات دقیق ایستگاهها در سیستم مختصات ITRF ، سری های زمانی مختصاتی و بردارهای سرعت به همراه بیضی های خطای هر ایستگاه ارائه می شوند. نگاره 10 مراحل ایجاد و پردازش شبکه ژئودینامیک سراسری را نشان می دهد. نتایج حاصل ازپردازش شبکه های ژئودینامیک سراسری، به صورت سری زمانی مختصات هر ایستگاه، بردار جابجایی و سرعت، مختصات سرشکن شده و دقیق ایستگاهها در سیستم مختصات ITRF و تبدیل آنها در سیستم مختصات WGS84 به همراه دقت آنها می باشد. این نتایج و همچنین فایلهای مشاهداتی و ناوبری در مراکز داده ها نگهداری می شوند.

گزارش اجمالی از طرح ژئوديناميک

                  


DOURAN Portal V3.9.8.8

V3.9.8.8